Quan điểm về động lực phát triển kinh tế của Hàn Quốc

20131220-225559.jpg

Nếu 30 năm trước, kinh tế Hàn Quốc bị tàn phá nặng nề sau thời kỳ bị xâm chiếm và chiến tranh, tài nguyên không có gì đặc biệt, nguồn vốn quốc nội hết sức nghèo nàn, thu nhập quốc dân tính theo đầu người (GNP) những năm đầu thập niên 60 của Hàn Quốc chỉ là 80USD, GDP chỉ đứng ngang với các nước nghèo ở Châu Phi và Châu Á, thì đến giờ, GDP Hàn Quốc xếp thứ 10 trên thế giới, thu nhập bình quân đầu người theo GDP khoảng 16.000USD. Hàn Quốc cũng thuộc vào hàng các nước dẫn đầu về thương mại.

Quan điểm về động lực phát triển kinh tế của Hàn Quốc:

Vậy yếu tố nào đã khiến Hàn Quốc vực dậy nhanh chóng về mọi mặt, kinh tế phát triển thần kì mà thế giới biết đến như “kì tích sông Hàn ”? Nói về nguyên nhân kinh tế Hàn Quốc phát triển nhanh, có nhiều nguyên nhân hợp lí song chúng tôi đề cập đến 3 động lực chính sau đây:
1. Vai trò quyết định thuộc về chính phủ:

a. Chính sách phát triển kinh tế:

Chính phủ Hàn Quốc đã xác định được các mục tiêu dài hạn, ngắn hạn phù hợp với từng yêu cầu của từng giai đoạn phát triển của nền kinh tế đất nước

Đất đai ít, thiếu tài nguyên nhưng chính phủ nhận thấy bù vào đó là khả năng nhập nguyên liệu rẻ, hàng thành phẩm có thể mua với giá hạ và tận dụng nguồn lao động ứ thừa của mình cùng với sự cần cù, khéo tay của người Korea nên đã phát triển công nghiệp gia công, lắp ráp. Thị trường trong nước nhỏ nhưng lợi dụng chính sách mậu dịch tự do quốc tế, dựa vào những điều kiện tốt của mình để cạnh tranh xuất khẩu. Từ đó hình thành đường lối thu hút vốn, nhập kỹ thuật, thiết bị, nguyên liệu, hàng sơ chế, tiến hành gia công, rắp ráp lại, bán ra nước ngoài. Đó chính là con đường gia công xuất khẩu, đồng thời mở cửa vay, kêu gọi vốn, tạo cho mình sức mạnh đã kéo theo cả quá trình phát triển kinh tế.

Ngay từ giữa những năm 60, chính phủ Hàn quốc đã hoạch định chiến lược kinh tế hướng tới xuất khẩu bằng việc đặc biệt ưu tiên đầu tư vốn vay cho các công ti xuất khẩu thông qua chính sách lãi xuất âm trong vay vốn ngân hàng. Điều này cũng là động cơ lớn đã tác động tới các doanh nghiệp tham gia vào ngành công nghiệp nặng hóa học. Có thể thấy được sự đúng đắn của chính phủ Hàn Quốc khi tập trung và ưu tiên cho ngành công nghiệp nặng. Nếu so sánh với thu nhập tăng trưởng của Hàn Quốc với Đài Loan bằng lĩnh vực công nghiệp nhẹ và xí nghiệp hạng trung thì Đài Loan đi với tốc độ nhanh hơn nhưng rõ ràng, nền kinh tế Hàn Quốc có chiều sâu và có sức bền hơn trong tương lai lâu dài

Lãi xuất âm chỉ là một phần của hệ thống huy động tích cực cho ngành công nghiệp nặng hóa học thời kì bấy giờ. Nhà nước trực tiếp mở đầu việc vay nợ nước ngoài hoặc huy động ngân hàng quốc doanh và ngân hàng thông thường, bảo lãnh việc vay nợ nước ngoài của các doanh nghiệp, huy động vốn đầu tư của người dân và đứng ra hỗ trợ tín dụng cho các doanh nghiệp

Chính phủ Hàn Quốc cũng thực hiện chính sách cổ phần hóa toàn dân, tạo điều kiện cho mọi người dân đều có quyền mua cổ phiếu, vừa huy động được vốn vừa tránh tập trung một lượng lớn vốn vào một thế lực nào đó. Với việc xây dựng các xí nghiệp quốc doanh thời kì đầu, chính phủ Hàn Quốc đã tỏ rõ vai trò trong việc thực hiện các chính sách tích lũy tư bản cho quá trình công nghiệp hóa. Với các chính sách kinh tế vĩ mô khác, đặc biệt trong lĩnh vực tài chính và ngoại thương, chính phủ đã tạo mọi điều kiện thuận lợi để khai thông nguồn vốn và thâm nhập vào thị trường quốc tế. Với sự quan tâm đặc biệt , chính phủ Hàn Quốc cũng rất ưu ái cho các Chaebol đồng thời không bỏ qua các doanh nghiệp vừa và nhỏ

Chính phủ cũng không bỏ qua thị trường nội địa. Cho nên vào những năm 80, khi thị trường thế giới có nhiều bến động do khủng hoảng, việc xuất khẩu gặp nhiều khó khăn thì Hàn Quốc đã thực hiện chiến lược công nghiệp hóa hỗn hợp, kết hợp giữa chiến lược công nghiệp hóa thay thế nhập khẩu với công nghiệp hóa về xuất khẩu. Điều này cũng cho thấy chính phủ Hàn Quốc đã rất linh động trong việc chỉ đạo và thực hiện các kế hoạch.

Cùng với phát triển công nghiệp ở đô thị, chính phủ cũng chú trọng phát triển nông thôn. Cụ thể là vào những năm 60, Hàn Quốc đã chuyển một số xí nghiệp từ những thành phố lớn về nông thôn để giảm áp lực quá tải lên các đô thị. Giai đoạn sau, Hàn Quốc đề ra chiến lược phát triển nông thôn , trong đó có phát triển nông nghiệp và công nghiệp hóa nông nghiệp, nông thôn; trong đó phải kể đến chương trình phát triển các xí nghiệp cộng đồng mới (Saemaul undong).

b. Chính sách trong giáo dục:

Để đưa đất nước đi lên, Hàn quốc rất coi trọng phát triển con người, nâng cao nguồn nhân lực. Do vậy, giáo dục là lĩnh vực then chốt trong kế hoạch của chính phủ. Chính phủ Hàn Quốc rất đề cao vị trí đặc biệt của giáo dục đối với cả kinh tế lẫn xã hội. Tự bản thân sự phát triển kinh tế đã là một quá trình học hỏi không ngừng. Ai không quý trọng giá trị của giáo dục, của sự học hỏi sẽ khó mà được thụ hưởng thành quả của sự phát triển kinh tế. Người Hàn Quốc luôn hết mình trong sự nghiệp giáo dục thế hệ trẻ. Thậm chí các doanh nhân Hàn Quốc còn tổ chức các buổi họp vào sáng sớm, đây là điều hiếm thấy trên thế giới.

Chi phí cho giáo dục của Hàn Quốc không cao hơn các nước công nghiệp phát triển nhưng biết tập trung vào giáo dục phổ thông để đào tạo ra đội ngũ nhân lực lành nghề nhằm phục vụ tốt cho công nghiệp hóa. Ngân sách Chính phủ chi cho giáo dục ngày một tăng. Đặc biệt, chi phí dành cho nông thôn cao hơn so với thành thị để đáp ứng nhu cầu đổi mới nông thôn. Chính phủ cũng quy định mọi công dân phải qua phổ cập trung học (do nhà nước đài thọ). Chính phủ cũng có những chính sách nhằm thu hút nhân tài vào làm cho ngành sư phạm.

c. Cũng không thể bỏ qua vai trò của tổng thống Park Jyeong Hee:

Không thể phủ nhận vai trò to lớn của Tổng thống Park Chung Hee đối với quá trình công ngiệp hóa – hiện đại hóa ở Hàn Quốc, thời đại Park Chung Hee đã trở thành nền đá tảng của kinh tế Hàn Quốc ngày nay. Dưới chế độ độc tài Park Chung Hee, quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa nền kinh tế bước đầu ở Hàn Quốc đã đi đến thành công. Park Chung Hee đã bất chấp tất cả, thậm chí là xem nhẹ dân quyền và nhân quyền, biến quân đội Hàn Quốc thành lính đánh thuê cho Mỹ để có được nguồn viện trợ, làm mọi thứ có thể để đưa kinh tế Hàn Quốc phát triển. Sau gần hai thập niên sử dụng những biện pháp độc tài, chế độ Park Chung Hee đã thực hiện được cuộc cách mạng kinh tế, đưa Hàn Quốc từ một nước nghèo đói, chậm tiến lên hàng những quốc gia phát triển giàu mạnh. Có thể xem những biện pháp độc tài của Park Chung Hee là cần thiết để chấm dứt tình trạng khủng hoảng chính trị, bất ổn xã hội kéo dài, và cũng cần thiết để chính quyền có thể dễ dàng huy động tài nguyên nhân, vật lực thực hiện các chính sách xây dựng kinh tế.

2. Góp phần làm nên kỳ tích trên sông Hàn chính là nhân tố con người Hàn Quốc

Đất nước Hàn Quốc nghèo tài nguyên nên con người cần cù, chịu khó và chăm chỉ trong lao động; biết tận dụng các nguồn lực nội tại và tiết kiệm để phát triển kinh tế, Người Hàn Quốc có lối sống và làm việc nhanh nhẹn, gấp gáp. Điều này có ảnh hưởng tích cực là những công trình của Hàn Quốc nói riêng và các kế hoạch 5 năm, 10 năm nói chung , người Hàn đều hoàn thành trước thời hạn. Và từ khi chuyển mình vào giai đoạn “phát triển thần kỳ”, Hàn Quốc từ một quốc gia nghèo đói, phụ thuộc đã vươn mình đứng dậy trở thành một đất nước phát triển trên mọi mặt. Có thể ban đầu, khi không quen với cường độ làm việc và luồng sống gấp ấy, có thể cảm thấy mệt mỏi, bức bối. Nhưng khi đã sống và cùng làm việc với những con người Hàn Quốc chăm chỉ, cần cù thì ta mới nhận ra rằng: “sống nhanh” ở đây không phải là “sống gấp” mà là lối sống rảo bước với nhịp quay của thời gian, thời đại, là cách sống biết trân trọng thời gian và coi đó như nguồn tài nguyên vô giá nhất.

Vốn chịu ảnh hưởng từ một nền văn hóa Nho giáo nên con người Hàn Quốc luôn coi trọng học vấn và đầu tư việc học cho con cái bằng mọi giá. Đã từ lâu, Hàn Quốc nhận thức biết nhận thức đúng đắn về tầm quan trọng của giáo dục đào tạo với tương lai , triển vọng của đất nước. Cũng không thể bỏ qua những nét văn hóa truyền thống tôn sư trọng đạo, đề cao chủ nghĩa dân tộc, tinh thần phấn đấu vươn lên mạnh mẽ và một ý chí thép trong đó có cả long tự tôn dân tộc.

3. Yếu tố nước ngoài

Sau cùng, chúng tôi cũng muốn đề cập thêm đến một yếu tố mang tính thời đại đó là việc Hàn Quốc đã tận dụng những lợi thế của mình để đem về những nguồn lợi từ nước ngoài. Cụ thể, do bối cảnh lịch sử, Hàn Quốc đã tranh thủ được nhiều sự giúp đỡ tài chính của Mỹ thông qua chiến tranh Việt Nam và tiền bồi thường thiệt hại từ Nhật Bản, vay vốn của Ngân hàng tài chính thế giới. Bên cạnh đó, Hàn Quốc khéo léo thâm nhập vào thị trường thế giới thông qua xuất khẩu và bằng cách xác định đâu là thị trường chủ lực, đồng thời khai thác các thị trường mới. Ở mỗi loại thị trường đều xây dựng chiến lược đẻ thâm nhập phù hợp với đặc điểm của mỗi thị trường. Những nhân tố nước ngoài này cũng góp phần cho sự vươn lên hóa rồng của Hàn Quốc. Nhưng cũng nên chú ý rằng cũng có nhiều nước nhận được viện trợ mà vẫn không đạt được sự phát triển kinh tế như mong muốn. Điều này chúng tôi cũng muốn bổ sung thêm rằng nguyên nhân xuất phát từ con người Hàn Quốc. Tri thức và truyền thống dân tộc làm cho người Hàn Quốc không ỉ lại vào viện trợ mà biến nó thành của mình để tiếp sức cho quá trình đi lên của chính mình.

20131220-225612.jpg