Monte Carlo – Monaco

Monte Carlo (French: Monte-Carlo or colloquially Monte-Carl, Monégasque: Monte-Carlu) officially refers to an administrative area of the Principality of Monaco, specifically the ward of Monte Carlo/Spélugues, where the Monte Carlo Casino is located. Informally the name also refers to a larger district, the Monte Carlo Quarter (corresponding to the former municipality of Monte Carlo), which besides Monte Carlo/Spélugues also includes the wards of La Rousse/Saint Roman, Larvotto/Bas Moulins, and Saint Michel. The permanent population of the ward of Monte Carlo is about 3,500, while that of the quarter is about 15,000. Monaco has four traditional quarters. From west to east they are: Fontvieille (the newest), Monaco-Ville (the oldest), La Condamine, and Monte Carlo.
Monte Carlo (literally “Mount Charles”) is situated on a prominent escarpment at the base of the Maritime Alps along the French Riviera. Near the western end of the quarter is the world-famous Place du Casino, the gambling center which has made Monte Carlo “an international byword for the extravagant display and reckless dispersal of wealth”.[1] It is also the location of the Hôtel de Paris, the Café de Paris, and the Salle Garnier (the casino theatre which is the home of the Opéra de Monte-Carlo). The eastern part of the quarter includes the community of Larvotto with Monaco’s only public beach, as well as its new convention center (the Grimaldi Forum), and the Monte-Carlo Bay Hotel & Resort. At its eastern border one crosses into the French town of Beausoleil (sometimes referred to as Monte-Carlo-Supérieur), and just 5 miles (8 km) further east is the western border of Italy.

20140704-140336-50616963.jpgMonaco là một đất nước ở khu vực Tây Âu, nằm ở một eo biển nhỏ phía nam nước Pháp nằm, bên bờ biển Côte d’Azur. Lãnh thổ Monaco trải dài trên 3 km, bề rộng không vượt quá từ 200 m đến 300 m, gồm bốn khu đô thị: Monaco-Ville, Monte-Carlo, Condamine, Fontvieille.

20140704-140335-50615414.jpgMonaco là nơi định cư của người Phoenicia từ thời Cổ đại. Năm 1215, người Genova đến xây dựng một lâu đài kiên cố trên khu đất thuộc Monaco hiện nay. Quyền kiểm soát lãnh thổ này lại chuyển sang cho dòng họ Grimaldi năm 1297.

20140704-140338-50618849.jpgMonaco là xứ bảo hộ của Tây Ban Nha (1524-1641) rồi đến Pháp (1641-1793) và bị sáp nhập vào Pháp từ năm 1793 đến năm 1814, đến năm 1861 Monaco mới được độc lập khỏi Pháp. Từ năm 1865, liên minh thuế quan đã nối kết Monaco với Pháp và hiệp định cơ bản năm 1918 thừa nhận quyền đại diện ngoại giao của thân vương quốc. Monaco gia nhập Liên Hiệp Quốc năm 1993, và vẫn duy trì hiệp định chung về thuế quan với Pháp.

20140704-140335-50615770.jpgHiến pháp năm 1911 quy định Monaco là một nước quân chủ lập hiến, hoàng tử là quốc trưởng. Ban lãnh đạo gồm một thủ hiến và 4 quan chức trong hội đồng Chính phủ. Thủ hiến là một công dân Pháp do Hoàng tử chọn từ những người do Pháp giới thiệu.

Thỏa ước Versailles năm 1918 cho phép Pháp có quyền “giúp bảo vệ hạn chế”.

Hoàng tử cũng chia sẻ quyền lực với Hội đồng quốc gia (Quốc hội) gồm 24 thành viên làm việc theo nhiệm kỳ 5 năm.

20140704-140336-50616574.jpgNgày 17 tháng 12 năm 1962, Hiến pháp Monaco được ban hành, quy định quyền lập pháp thuộc về Hoàng thân và Hội đồng quốc gia (bao gồm 24 thành viên được bầu cử trực tiếp, nhiệm kỳ 5 năm). Quyền hành pháp được Hoàng thân giao cho Thủ tướng và 5 Cố vấn Chính phủ (Bộ trưởng). Quyền tư pháp hoàn toàn độc lập với Chính phủ, thuộc về các toà án. Nguyên thủ quốc gia là Hoàng thân Albert II (kế vị năm 2005). Thủ tướng là Jean Paul Proust. Cố vấn Chính phủ về Quan hệ đối ngoại và các vấn đề Kinh tế và Tài chính quốc tế là Frank Biancheri.

20140704-140337-50617327.jpgMonaco có 8 Đại sứ quán bổ nhiệm tại 17 quốc gia (tính đến ngày 1 tháng 5 năm 2008), chủ yếu tại Tây Âu, Mỹ và Toà thánh Vatican. Monaco có 2 Đại sứ không thường trực, được bổ nhiệm tại Úc, Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản và Bồ Đào Nha. Ngoài ra, có 4 Phái đoàn thường trực bên cạnh các tổ chức quốc tế: tại New York bên cạnh Liên Hợp Quốc, tại Genève bên cạnh các tổ chức chuyên trách của Liên Hợp Quốc và các tổ chức quốc tế có trụ sở tại Thụy Sỹ, tại Strasbourg bên cạnh Hội đồng Châu Âu và tại Bỉ bên cạnh Liên minh châu Âu. Monaco có 113 Lãnh sự quán hoạt động tại 62 quốc gia, hai Tổng Lãnh sự quán tại London và New York.

2 Đại sứ quán thường trú tại Monaco là Sứ Quán Pháp và Sứ Quán Italia. 42 quốc gia bổ nhiệm Đại sứ kiêm nhiệm Monaco từ Paris, Madrid hoặc Bruxelles. Ngoài ra có 74 lãnh sự quán được bổ nhiệm tại Monaco.

20140704-140338-50618444.jpgKinh tế Monaco chủ yếu dựa vào du lịch. Dịch vụ ngân hàng và các sòng bạc được thành lập từ năm 1862. Chính sách thuế quan ưu đãi thu hút các công ty nước ngoài. Các ngành công nghiệp gồm có: chế tạo mĩ phẩm, hóa chất, điện tử, đóng tàu, xây dựng… Monaco hoàn toàn hợp nhất thuế quan với Pháp để thu và giảm thuế mậu dịch, đồng thời tham gia vào hệ thống thị trường EU qua liên minh thuế quan với Pháp.

20140704-140338-50618072.jpgDịch vụ du lịch và thu thuế từ các sòng bạc là nguồn thu nhập chủ yếu của Monaco (25% PIB). Ngành ngân hàng-tài chính phát triển mạnh và đều. Ngành công nghiệp tập trung chủ yếu vào công nghiệp nhẹ, không huỷ hoại môi trường và có hàm lượng giá trị gia tăng cao chiếm 8% nguồn thu nhập ngân sách.

Tuy chưa là thành viên chính thức của EU nhưng Monaco có quan hệ mật thiết với tổ chức này thông qua Hiệp định chung về thuế quan với Pháp. Đồng tiền của Monaco cũng là đồng euro.

20140704-140337-50617723.jpgDân cư Monaco có điều khác thường là người Monegasque bản địa hiện chỉ chiếm thiểu số trên đất nước của mình. Phần lớn cư dân là người Pháp (28%), sau đó là người Monegasque (21.6%), người Ý (19%), người Anglo-Saxon (7,5% Anh & 1% Hoa Kỳ), người Đức, người Thụy Sỹ và người Bỉ mỗi dân tộc chiếm khoảng từ 2,5 đến 3%; 15% dân cư tự nhận là thuộc các dân tộc “khác”.[4]

20140704-140336-50616213.jpgNgôn ngữ chính thức của Monaco là tiếng Pháp. Ngôn ngữ quốc gia theo truyền thống là Monégasque, nhưng hiện chỉ được một thiểu số nhỏ dân cư sử dụng. Ngôn ngữ này tương tự như Tiếng Ligurian được sử dụng tại Genoa. Ở khu vực cũ của Monaco, các bảng hiệu trên đường phố được thể hiện bằng cả tiếng Pháp và Monégasque. Tiếng Ý cũng được một phần khá lớn cư dân Monaco sử dụng, đa số họ những người nhập cư từ Ý. Tiếng Anh được cư dân người Anh và Mỹ sử dụng.

20140704-154559-56759026.jpgMonaco là quốc gia có diện tích nhỏ thứ hai trên thế giới chỉ sau Vatican. Monaco cũng là nền quân chủ nhỏ thứ hai trên thế giới và là nước có mật độ dân số cao nhất trên thế giới. Quốc gia này chỉ bao gồm một khu tự quản (commune, xã). Không có ranh giới địa lý giữa đất nước và thành phố Monaco mặc dù trách nhiệm của chính quyền cấp trung ương và cấp thành phố là khác nhau. Theo Hiến pháp 1911, thân vương quốc được chia thành 3 khu tự quản:

20140704-154559-56759690.jpgMonaco (Monaco-Ville), phần thành phố cũ trên một mũi đất đá thẳng ra Địa Trung Hải, hoặc được gọi đơn giản là Le Rocher (khối đá), nơi mà cung điện tọa lạc;propose
Monte Carlo, khu vực nhà ở của cư dân và các khu nghỉ dưỡng và Sòng bạc Monte Carlo ở phía đông và đông bắc;
La Condamine, phần đông bắc bao gồm khu vực cảng Hercule.
Các khu tự quản được sáp nhập thành một vào năm 1917, sau khi người dân cao buộc chính quyền áp dụng phương thức “chia để trị” và được thay thế bằng “phường”. Hiện Monaco được chia thành 10 phường cộng thêm Le Portier, là phường đang được đề nghị thành lập:

20140704-154558-56758805.jpgCác trường tiểu học và trung học
Monaco có 10 trường công đang hoạt động, bao gồm: 7 nhà trẻ và tiểu học, với các trường trung học: Collège Charles III, Lycée Albert 1er (đào tạo về công nghệ), Lycée technique et hôtelier de Monte-Carlo (đào tạo nghề khách sạn). Ngoài ra còn có 2 trường tư, bao gồm cả viện François d’Assise Nicolas Barré và Ecole des Soeurs Dominicaines. Trường tư còn lại là Trường quốc tế Monaco (International School of Monaco).

20140704-154600-56760204.jpgCác trường cao đẳng và đại học
Có một trường đại học nằm ở Monaco, cụ thể là Đại học Quốc tế Monaco (IUM), một trường dạy bằng tiếng Anh chuyên về đào tạo kinh doanh, được điều hành bởi Viện des Hautes Etudes et économiques Commerciales (INSEEC).

20140704-154557-56757681.jpgTừ trên cao, vẫn trên đất Pháp, Monaco đã hiện ra sừng sững với những ngôi nhà cao chọc trời san sát nhau tưởng chừng như không có một kẽ hở.
Nhưng tôi vẫn tò mò muốn xem thành phố có gì thú vị hơn ngoài những ngôi nhà chọc trời kia hay những scandal về một trong những nhân vật của dòng họ Grimaldi vẫn thường hiện trên mặt báo, tạp chí lá cải bày la liệt khắp thế giới.
Xuống xe ngay cạnh Casino nổi tiếng thế giới, choáng ngợp trước đủ loại xe ô tô đắt tiền trước Casino, chúng tôi hăm hở mua vé vào cửa (phải xuất trình hộ chiếu – người dưới 21 tuổi không được vào) để thử vận may rủi của mình, biết đâu khi ra khỏi Casino mình cũng làm chủ một chiếc xe như thế.

20140704-154556-56756877.jpgNói vậy chứ chúng tôi cũng chỉ muốn vào thăm. Một lần đến Monaco cũng muốn xem cái trò cờ bạc ở đây nó thế nào. Phía ngoài sòng bạc như một lâu đài rất hoành tráng, được xây dựng năm 1861 theo kiểu kiến trúc neo-classical. Bước vào trong Casino tôi bị hút hồn ngay vào sự đam mê cờ bạc của dân chơi chuyên nghiệp. Họ đến từ khắp nơi trên thế giới, có chung nét mặt là sự tập trung cao độ vào bàn tay của người chia bài hay người xoay bi.
Ngay cạnh Casino là nhà hàng Le café de Paris, nơi mọi người có thể ngồi vừa uống cà phê vừa ngắm khách qua lại, có khi lại gặp một ngôi sao nào đó cũng nên – đây là điểm hội tụ của giới thượng lưu – nơi để ngắm và được ngắm!

20140704-154558-56758012.jpgRời quảng trường Casino chúng tôi hướng ra cảng. Choáng ngợp hơn cả những chiếc xe xịn đỗ trước Casino là những chiếc du thuyền (yacht) của vô vàn những ngôi sao đang sống tại đây. Chúng nối nhau hàng hàng lớp lớp, cái to cái nhỏ đủ kích cỡ.
Du khách nào mong gặp nhân vật nổi tiếng chắc sẽ thất vọng vì chẳng mấy khi nhìn thấy ngoài những dịp lễ hội như festival xiếc hay những sự kiện thể thao như vòng đua công thức một hay giải tennis ở Monte Carlo.

Trên quảng trường cạnh Prince Palace 2.

Những con đường với những khúc cua khi xem đua công thức một thấy nó cũng bình thường như bao con đường khác mà tôi đã từng đặt chân đến. Có chăng do nó chật hẹp và nhiều khúc cua mà tạo nên cái tiếng là một vòng đua khó khăn.
Ai đến Monaco cũng muốn tới khu gia đình Grimaldi ngự trị, chúng tôi cũng không thuộc ngoại lệ. Thang máy đưa chúng tôi từ dưới đi lên. Điểm đến đầu tiên là nhà thờ Cathedral. Ngôi nhà thờ quá hoành tráng, một màu vàng nhạt ánh lên dưới nắng trưa Địa Trung Hải.
Quanh nhà thờ Cathedral lúc nào cũng tấp nập du khách. Đa phần họ vào nhà thờ để thăm bia mộ của dòng tộc Grimaldi, trong đó họ quan tâm nhiều nhất tới Princess Gracia Patricia cũng như của Prince Rainier III.

20140704-154559-56759358.jpgTiếp tục hành trình chúng tôi rảo bước trên con phố dẫn đến lâu đài của gia đình Grimaldi. Từ trên sân của lâu đài nhìn xuống phố, cả thành phố trải dọc theo bờ biển dài xanh ngắt được bao bọc bởi dãy núi Alpe hùng vĩ tôi cũng thấy mến mộ Monaco hơn nhiều.
Ấn tượng đặc biệt nhất với tôi ở Monaco là khu vườn Nhật Bản với đủ lệ bộ với non, nước, cây cối hoa lá với những chiếc cầu gỗ. Và tất nhiên là không thể thiếu được trà thất.
Cảm giác ban đầu không có mấy cảm tình của tôi với Monaco khi nhìn từ đất Pháp xuống cũng bay biến từ lúc nào không hay, thay vào đó là sự thư giãn hoà với những kỷ niệm của một ngày đáng nhớ.

20140704-154558-56758441.jpgMonaco hiện vẫn theo chế độ quân chủ. Dòng họ Grimaldi trị vì quốc gia bé xíu này đã gần 600 năm – hiện tại do Quốc vương Albert đứng đầu. Monaco chỉ tồn tại khi mà gia đình Grimaldi còn tồn tại, một khi gia đình này không còn thì Monaco sẽ thuộc về Pháp.
Monaco thực sự rạng danh khi Prince Rainier III cưới cô minh tinh màn bạc Grace Kelly – diễn viên Hollywood tiếng tăm lẫy lừng những năm 50 của thế kỷ trước. Khi Gracia Patricia (tên sau khi cưới) về làm hoàng hậu cũng là lúc Monaco kéo được giới có quyền, có tiền cùng giới văn nghệ sĩ về nơi này để làm nên một Monaco hào nhoáng và giàu có như ngày nay.
Monaco có nhiều hoạt động văn hoá thể thao du khách có thể đến thăm. Xem Opera hay lễ hội xiếc ở Monte Carlo là những hoạt động văn hoá có tiếng tăm lẫy lừng. Vòng đua công thức một nổi tiếng nhất trong các vòng đua ô tô cũng là lời mời khó từ chối với tất cả du khách ham thể thao.

20140704-154600-56760523.jpgRời quảng trường chính, du khách có thể hướng ra cảng để ngắm nghía những chiếc du thuyền của vô vàn những ngôi sao đang sống tại đây. Chúng nối nhau hàng hàng lớp lớp, cái to cái nhỏ đủ kích thước.

Du khách đừng quên viếng Vương Cung Thánh Đường của Monaco để thăm bia mộ của dòng tộc Grimaldi. Du khách cũng có thể đến thăm lâu đài của gia đình danh tiếng này. Từ trên sân của tòa nhà nhìn xuống, cả thành phố trải dọc theo bờ biển dài xanh ngắt được bao bọc bởi dãy núi Alpes hùng tráng.

Bạn cũng sẽ ngạc nhiên là trong công quốc nhỏ bé và khô cằn đó còn là hhu vườn Nhật Bản với đủ các loại cây cối và cả trà thất. Hãy dừng chân trong không gian êm đềm ấy để có những giây phút thần tiên, êm đềm.

Giờ đây chúng ta đã hiểu vì sao dân du lịch thường nói với nhau là “Hãy tới Caribean để tắm nắng, tới Na Uy để trượt tuyết, và tới Monaco để sống với thú vui mạo hiểm bài bạc.”

20140704-154557-56757334.jpg

By – Việt Anh