VŨ THẢO NGỌC

Đôi mắt nàng đen thẳm, tròn vo, lúc nào cũng như ngỡ ngàng trước mưa, trước nắng, trước cánh hoa rơi, trước bà cụ ăn mày… Miệng cũng tròn vo, làn môi chúm lại biểu đạt những gì cần nói. Gương mặt không phải tất cả đều hoàn hảo, vậy mà nhìn vào lại thấy hết sức nhã, cuốn hút.

Là bạn nàng, tôi hiểu, đàn bà cần thông minh, cần duyên dáng, cần dịu dàng. Nó ừ hữ bảo, mấy cái vần D của cậu làm sao mà quy ra đô la, ra vàng được. Mười năm trước nàng nói thế, tôi kinh hãi. Một con bé sinh viên nhà quê cóc cáy vừa bén gót thị thành đã ngã giá đồng tiền rành mạch đến lạnh lùng. Rồi nàng yêu. Những chàng trai đến ký túc xã đông như châu chấu mùa động đực. Nàng thì “chân ngắn” như lại toàn có các chàng “chân dài” đến cưa cẩm. Chàng đầu tiên sinh viên trường lục quân, ve áo học viên sĩ quan đỏ chót, nàng đi bên, đôi mắt không khỏi đánh về tứ phía ngầm nói với bạn bè là tớ thế đấy, đi bên chàng sĩ quan tương lai oách chưa. Là sinh viên văn khoa, nên thi thoảng lớp có những buổi xilema nho nhỏ, chàng sĩ quan tương lai luôn có mặt, như thể làm cho căn phòng sáng rực lên. Nàng hãnh diện, cả lớp hãnh diện. Những câu thơ bốc cháy, những bài thơ tình dìu dặt, không gian như cô đặc không khí văn chương. Nhưng nửa kỳ sau, chàng sĩ quan tương lai đã bị thay thế là một học viên phi công. Chàng cao hơn mét bảy lăm gì đó, đẹp đến hoàn hảo, lũ con gái trố mắt thèm thuồng, ghen tị. Tên chàng cả lớp vừa chợt biết, Tuấn Tú. Nhưng cũng chỉ qua nửa kỳ, sau một xilema nhỏ nữa, đủ làm cái bình hoa cho nàng trong cái buổi cuồng thơ đó thì chàng cũng vút bay lên bầu trời nhiều ảo ảnh. Sau bốn năm, không ai có thể nhớ nàng có bao nhiêu thiên thần cất cánh từ bãi đáp của nàng. Mắt đen, tròn vo, thăm thẳm. Da rám nắng, bây giờ gọi là da nâu – màu da bọn con gái ưa chuộng, vì rất hợp với phấn son. Chỉ thoa nhẹ một chút là gương mặt nàng chẳng khác mấy với những ngôi sao ca nhạc thời thượng. Khi nhận bằng tốt nghiệp đại học, nàng xúng xính váy áo và khoác tay một chàng cao mét tám, nói là chàng đang làm MC trên một kênh truyền hình khá hót. Vỗ tay. Những ánh mắt ghen tị, những nụ cười rạng rỡ, chào nhau, hẹn gặp nhau. Nắng thu vàng rực. Những chiếc lá xà cừ rắc vàng phố. Hương hoa sữa rực khắp ngõ ngách đến nồng nặc.

Mười năm sau. Quán nhậu ồn ào. Những gương mặt no đủ, viên mãn, những hò hét, xưng tụng…sủi bọt cùng bia hơi Hà Nội hàng nhái. Nàng mặc váy đen, đi cùng một chàng, nhưng lần này là một giáo sư đáng kính, tướng ngũ đoản, da màu chì. Bắt tay, nồng nhiệt. Mắt nàng vẫn đen. Môi nàng vẫn gọn, chỉ có vóc dáng như phì ra. Cái mặt trát phấn trắng nõn, cái váy đen hở cổ như tôn lên cái làn da có mỹ phẩm hỗ trợ. Nhìn lâu hoá nàng cũng xinh. Tóc nàng màu râu ngô, nhưng là nhuộm chứ không phải tóc thời mới tập tẹ từ quê lên thành phố làm sinh viên năm thứ nhất. Con người nàng hoàn hảo từ móng chân. Mười ngón chân được tô vẽ cẩn thận. Mười ngón tay cũng thế. Mi mắt, chân mày, cái ngực hở như chống chếnh hơn vì bầu vú đã cho con bú của nàng như xù ra (hồi còn là sinh viên hình như nàng còn phải mặc áo độn, sao giờ nhìn …khủng bố quá).
Nàng tỏn tẻn giới thiệu người đi cùng, đây là giáo sư hướng dẫn luận văn tiến sĩ của mình, anh cũng làm thơ đấy, hihihi. Nàng nói, mắt cười, miệng cười, giọng lanh lảnh như át tiếng hò dô của bàn bên cạnh. Giáo sư cười cười, nửa đồng ý, nửa e ngại. Vì cuộc hội ngộ bất ngờ. Tôi từ tỉnh lên, đang làm việc với đối tác và mời họ đi ăn trưa và tình cờ gặp nàng và vị giáo sư đáng kính đi ngang qua thế là nhập cuộc. Vị giáo sư sau một hồi ngại ngần cũng mở lòng. Giáo sư nói về sơn hà, xã tắc khi biết tôi ở vùng biên giới về. Giáo sư bảo, phên dậu đất nước là quan trọng lắm, không bảo vệ được thì gay lắm, mà bảo vệ phải bảo vệ từ xa, đó chính là nhiệm vụ của các bạn, bảo vệ lãnh thổ bằng văn hoá. Các bạn biết không, văn hoá luôn luôn là cái gốc, cái bản thể của mỗi dân tộc. Tôi rất kính trọng những người làm văn hoá như các bạn. Nghe xong giáo sư nói, nàng thỏ thẻ, thầy mình luôn đúng, thầy mình là một trong những cốt cách số một của ngành giáo dục đấy. Thầy mình và thầy mình… Ánh mắt nàng rực sáng đánh mắt về phía thầy. Giáo sư mỉm cười lơ đãng. Khuôn mặt cân với vóc ngũ đoản của thầy, da màu chì nhìn lâu chợt thấy hơi bất an. Nàng vẫn lướt những ngôn từ ngọt thẻm dâng thầy. Nàng bảo, mình vừa có bài viết về cuốn sách mới của thày bàn về văn hoá Việt cận đại. Bài báo nhiều người khen lắm, nhưng, xui là, khi thầy vừa đọc xong bài báo, có điện thoại của ông bạn ra đầu phố uống cà phê. Lớ xớ thế nào mà có tay xe ôm đâm sầm vào thầy, làm thầy ngã lăn và bị rách đùi, phải khâu ba mũi, mình ân hận quá. Đúng là tai ương lại vào thầy, giá đập vào mình còn bõ… tiếng chạm cốc khẽ khàng. Thu Hà Nội vẫn nồng nặc mùi hoa sữa. Bia Hà Nội nhái vẫn bọt sủi trắng phau. Giáo sư nghe điện thoại. Giọng miền cu-đơ như gặm nhấm nỗi buồn. Mình phải về, chiều nay có hẹn với sinh viên cao học, giáo sư nhỏ nhẻ. Nàng đứng lên tiễn thầy. Ánh mắt như vuốt ve. Nụ cười, giọng cười như bơi chải trên sông vắng. Cô hồn và lạc lõng. Nàng diễn giỏi quá. Tôi thầm phục nàng.

Còn lại tôi và nàng, bản thể Việt như được tuôn ra xối xả. Hả hê, thoát tục. Nàng không phải diễn nên chỉ việc “tả thực” . Tiếng nàng lanh canh. Lão giáo sư này cốc đế, chán chết, nhìn như ma trơi, chẳng có tí sinh khí gì. Lão vừa bị “đánh” vì tội tham tiền, hám gái. Mà khổ cho lão, ở cái viện đó, có ai ra hồn đâu, vậy mà lại “xơi” một con gái già làm hành chính. Gái già đưa giáo sư vào bài toán lợi nhuận chứ không phải việc kia. Mà nói thật, lão ý làm sao còn tí sinh lực nào mà dâng cho gái già nữa. Đời lão nhờ nhà vợ mà nê, vì thế, còn lâu lão mới mất tiền cho gái già. Mụ ý đang tái xuân, lão ý làm sao đủ cơ dâng mụ ý, híc. Khi giáo sư xây nhà, gái già móc hầu bao cho vay đâu trăm ngàn đô gì đó, nhưng giáo sư lại chẳng có thể thanh toán nổi món khủng này. Và từ đó, như con dấu di động, giáo sư cứ ký khống những chương trình đào tạo dù chẳng có ở viện. Dần dà thì món nợ hết nhưng lợi nhuận thì làm mờ mắt, thế nên, giáo sư cứ tiếp tục nhờ tài biến báo của con dấu di động đó. Nhưng mà, có phải việc nào cũng êm xuôi như thuyền gặp gió đâu. Một việc bị bóc, hai việc bị móc, đến việc thứ ba thì là hóc xương luôn. Lên phủ, xuống đồn, và cuối cùng là tanh bành cả viện, lão bị đình chỉ công tác. Giờ chỉ còn mỗi học hàm, đi thỉnh giảng loanh quanh, tĩnh tâm thì viết sách nghiên cứu, mình vừa xong cao học là thi luôn nghiên cứu sinh và được giới thiệu đến lão, vì đó là chuyên ngành lão có thâm niên. Mình cần sự thuận chiều ngay từ ban đầu nên phải tự kiếm chuyện thổi thầy lên. May nhờ bài báo của mình, những chuyện quản lý lỏng lẻo của thầy cũng bớt đi chút đỉnh, nhờ mình mà thầy hên, mình nhờ thầy thì còn xa. Vì thế hôm nay thầy mời mình đi ăn trưa gọi là đáp lại sự cầu thị của học trò, hehehe, có thế mình mới gặp bạn chứ không thì có mà tới ngày họp lớp mới gặp nhau được. Bạn tưởng mình bồ bịch phải không, này, mình không rẻ thế đâu. Ối “đại gia” nhé, tập thơ đầu tay của mình in có mấy “bà đỡ” cho tiền in ấn, mình chỉ việc lấy sách về đi tặng bạn bè. Ai cũng hoan hô, sướng thế cơ chứ, hihihi…

Mình lấy chồng sau khi ra trường một năm. Tay này là kỹ sư thuỷ lợi. Mình không quan tâm, chỉ quan tâm đến nhà hắn. Một nhà toàn những người mải mê làm khoa học. Nhưng họ lại có quyền chức, nên mình ok ngay. Chứ mình biết quái gì về cái nghề thuỷ lợi, thuỷ hại đó, mình cũng có hợp, hạp gì đâu, lấy hắn là mình lấy nhà hắn chứ, híc. Lấy nhau xong thì chàng đi Tây làm tiến sĩ. Mình sinh con, yên tâm với công việc ở một tạp chí của ngành mà cha chồng làm Viện trưởng. Trơn lông, đỏ da rồi, mình cũng đi làm nghiên cứu sinh, vì mình nghĩ, mình như con gà đồi chỉ biết mổ sỏi thôi, giờ vào ngôi nhà của chim công, chim phượng thế thì mình phải tự tập ăn, tập hót. Cả nhà vui vì sự kiện này, con giai tiến sĩ, con dâu tiến sĩ, cha chồng tiến sĩ, giáo sư viện trưởng. Mẹ chồng và cha chồng cùng làm tiến sĩ ở Nga về, họ sống đẳng cấp lắm, họ ba đời ở thị thành, hưởng lộc từ nghề làm quan. Mình vào làm dâu là học ở nhà đó nhiều lắm. Chứ mình chỉ có mỗi cái bằng đại học, có gì hơn nữa đâu. Gót chân còn nứt nẻ khi mùa hanh về, móng chân còn váng phèn phù sa sông Ngàn, không nửa xu dính túi, mới là chân biên tập hợp đồng ở một tạp chí không tên tuổi. May mà mắt mình cũng to, tai mình cũng thính, nên mọi việc ổn thoả nhanh, và mọi thứ quê kiểng chỉ còn lại trong những…bài thơ. Mà bạn biết không, thơ viết về những thứ đó lại được nhiều người thích mới lạ. Đó, mình đã nói, và nhiều người đã công nhận, khi người ta có đủ tất cả những thứ cao sang, bỗng nhiên người ta lại thèm có những thứ “nhà quê” đó. Hoá ra, mọi thứ nhà quê đều thành đặc sản là như thế. Híc. Tất nhiên cha chồng mình khá hơn lão giáo sư hướng dẫn của mình nhiều. Ông đạo mạo, khôi ngô, đĩnh đạc của một vị thức giả tử tế. Tay Quang chồng mình cũng thế, có vậy mình mới theo chứ không thì còn lâu nhé. Mình đã “chân ngắn”, phải tìm “chân dài” để lai giống, con mình phải đẹp chứ. Bạn không nhớ hồi ở trường, toàn những tên “chân cao”, cao về mọi mặt mà mình còn bye bye nữa là, hic. Rồi thơ mình đăng báo, rồi mình được các báo phỏng vấn và tung hô là nhà thơ trẻ nhiều triển vọng. Bạn biết đấy, khi người ta có nhiều thứ rồi, thì một thứ rất cần nữa đó là cái danh, kể cả thứ hữu danh vô thực. Mình càng được nhà chồng yêu quý hơn. Thế là bao nhiêu ưu ái bà mẹ chồng ok mình hết. Nhà chung cư, đất dự án, đất vườn sinh thái. Bà mẹ chồng bảo, sao toàn mang tên chúng mày, mẹ chẳng có chỗ nào mà đứng tên nhỉ. Cả nhà cùng cười. Mình bảo, chúng con đứng tên chỉ để mà đứng, sau này thì cháu nội của mẹ hưởng, chứ chúng con thì cần gì đâu. Giống như bây giờ chúng con đang ở nhà cha mẹ, là ngày xưa cha mẹ cũng bảo ông bà thế, hehehe… Mình còn bảo, căn duyên của con là được mẹ chồng kêu thay, lạy đỡ nên bao giờ cũng may mắn, sinh con quý tử, công danh thuận chiều… Bà mẹ chồng mắng yêu, chị chỉ được cái nỏ mồm.

Nàng liến thoắng kể. Cái miệng chum chúm. Mắt đen lúng liếng. Những ngón tay tô son đỏ. Nhìn nàng một bức tranh khá hoàn hảo thời hiện đại. Tôi chợt nghĩ, đàn bà ba mươi đúng là như…Ông Ba Mươi. Nàng đã có mọi thứ trong tay chỉ mười năm ở thành phố. Tiền bạc, công danh, địa vị, con cái, những gì là đẳng cấp nhất thế kỷ hai mươi mốt hình như nàng đã có. Đến nỗi những bài thơ nàng viết cho cu Bi bé bỏng của nàng những hơn một ngàn câu, toàn kể lể con đi đến hàng chục siêu thị sang trọng khác nhau mua quà, con đứng, con ngồi, con khóc…ở những chỗ không có tên làng, tên xã của nàng. Nhưng ở những bài thơ khác, nàng lại khoe, nàng ở quê, thương những mùa quê kiểng, nhọc nhằn, đói no… Nàng viết tặng cha mẹ nàng những vần thơ rơi nước mắt (và có thể lấy được nhiều nước mắt của những ai còn chút tha thẩn thương nhớ đồng quê), tịnh không thấy nàng viết về cha mẹ chồng. Tôi hỏi vậy. Nàng thản nhiên. Mẹ chồng mình cũng hỏi thế, nhưng, mình nói luôn con phải viết về cha mẹ chồng bằng một cuốn tiểu thuyết. Mẹ chồng bảo, tiểu thuyết đó tên gì, ngày xưa cha mẹ yêu nhau bên Nga là nhờ đi thư viện đọc sách, tình cờ hai người chỉ thích tiểu thuyết, đọc xong thì trao đổi khi trực tiếp, khi thư từ, thế mà thành tình yêu đó. Vậy con sẽ đặt tên cuốn tiểu thuyết là Ngoại tình ạ. Tại sao? Vì cả hai người yêu nhân vật trong tiểu thuyết nên mới phát sinh tình cảm yêu nhau, vì thế hai người là…ngoại tình ạ. Mẹ chồng thốt lên, bó tay với con. Híc. Bạn thấy ổn chứ.Tôi choáng. Không biết trả lời sao. Một mớ hỗn độn như lên men trong đầu tôi. Nàng đúng là con dâu thời @. Nàng đúng là khắc tinh của thị thành….

HàNội, thu 2011

VŨ THẢO NGỌC

Cập nhật theo nguyên bản của tác giả chuyển từ QuảngNinh ngày 06.4.2014.