Chương 1: Kế hoạch – Nấc thang đầu tiên trên con đường tới thành công

Bước đầu tiên để đi đến con đường về hưu trong sự thoải mái đó chính là khởi đầu với câu nói: “Tôi có một kế hoạch.”

Theo một cuộc điều tra của bộ y tế, giáo dục và phúc lợi Mỹ vào năm 2005, cứ 100 người đến 65 tuồỉ thì có:

36 người chết
56 người sống nhờ chính phủ và phúc lợi xã hội
5 người vẫn phải làm việc và kiếm sống
4 người khá giả
1 người giàu có
Đọc được những con số thống kê này, tôi đã hỏi Thượng Đế rằng tại sao chỉ có 5 người trong 100 người tại Mỹ mới có thể về hưu trong sự thoải mái về tài chính ở tuổi 65? 61 người vẫn phải sống và làm việc ở độ tuổi mà không còn cả trí lẫn sức để làm? Ở Mỹ mà tỷ lệ còn cao như vậy thì ở Việt Nam tình hình thật sự còn nghiêm trọng đến mức nào! Hẳn các bạn cũng không phải chỉ một lần nhìn thấy hình ảnh một người già nua, neo đơn tại Hàn Quốc phải đi nhặt thùng cac- tông , bán rau cỏ ở các khu chợ, tàu điện ngầm. Hay không đâu xa, hình ảnh những bà cụ già đi bán vé số, lượm từng lon nước để gom bán cũng không còn xa lạ gì với chúng ta.

Câu hỏi này đã theo tôi suốt nhiều năm tháng liền, và đến một ngày, Ngài đã chỉ cho tôi thấy câu trả lời trong Châm ngôn 24- 27:

“Hãy sửa sang công việc ở ngoài của con, và sắm sẵn tại trong ruộng con; rồi sau hãy cất nhà của con.” (bản dịch truyền thống)
“Hãy hoàn tất công việc ngoài vườn của con; hãy làm xong công việc đồng ruộng của con; sau đó con hãy xây nhà.” (bản dịch mới)
“Prepare your work outside, and get your fields ready. Afterwards, build your house.” (bản gốc tiếng Anh)

Salomon là một vị vua nổi tiếng, một mẫu hình hoàn hảo cho sự khôn ngoan và giàu có bậc nhất trong lịch sử của nhân loại. Tư tưởng của ông đã được ghi chép lại rất nhiều và ai cũng có thể tiếp cận được những tư tưởng này. Trong châm ngôn 24-27, theo Salomon là phải biết “sửa sang công việc ở ngoài“ “và sắm sẵn tại trong ruộng“ “rồi sau hãy cất nhà“. Tại sao vậy? Bởi theo ông, một người khôn ngoan là người biết chuẩn bị (prepare) công việc trước mắt của mình trước như làm vườn, làm ruộng để có cái ăn, sau đó mới xây nhà là công việc ít cấp bách hơn. Một người khôn ngoan là một người biết làm việc gì trước và làm giệc gì sau. Hay nói rõ hơn là một người có kế hoạch cho việc gì làm trước và việc gì làm sau. Với một con người, công việc, tiền bạc, gia đình… đều có tầm quan trọng như nhau. Chúng ta đã khởi đầu trong quá khứ, đang ở hiện tại nhưng cũng phải có đích đến vào ngày mai. Đấy chính là hàm ý của vua Salomon trong đoạn kinh thánh này.

Đọc và ngẫm câu trả lời của vua Salomon, thì câu trả lời của chúng ta lại càng trở nên thật đơn giản: Rõ ràng, ai trong chúng ta cũng muốn trở nên giàu có, muốn nghỉ hưu trong sự thoải mái về tài chính hưng hầu như 95% mọi người lại không ai bắt đầu bằng một kế hoạch!

Chúng ta chỉ sáng dậy đi làm, tối về nhà, xong sang lại dậy đi làm, tối hôm sau lại về nhà… Cứ mãi ở vòng luẩn quẩn đấy mà không có bất cứ một kế hoạch tài chính nào cho bản thân. Bởi vậy, chúng ta chỉ biết làm mà không bao giờ cảm thấy đủ được. Không có một kế hoạch, một mục tiêu tài chính, một điểm dừng, chúng ta sẽ trở nên giốn như một cỗ máy, làm mà không bao giờ biết dừng. Nhiều người gặp tôi và than thở rằng sao cuộc sống ở bên đây vô vị và khắc nghiệt quá. Bản thân không biết đi làm vì cái gì, mình làm để làm gì. Dần dần, dẫn đến những ý nghĩ, thái độ tiêu cực như tiêu tiền vào việc ăn chơi, nhậu nhẹt, đàn đúm… để đi tìm cái mục đích đấy. Cuộc sống lúc này chỉ đơn giản là làm, làm và làm.

Như trong trong châm ngôn 29-18 đã chép:

“Đâu thiếu sự mặc thị, dân sự bèn phóng tứ.” (bản truyền thống)
“Ở đâu không có khải tượng, dân chúng phóng túng.” (bản dịch mới)

Nói một cách dễ hiểu và theo ngôn ngữ hiện đại hơn, thì ở nơi đâu con người không có tầm nhìn, nơi đó con người sẽ không biết tự kiềm chế. Chính cái tầm nhìn, cái kế hoạch, mục tiêu của chúng ta sẽ giúp chúng ta có được tiết độ, kiềm chế những thứ không làm ta đi sai lệch so với mục tiêu đã đề sẵn.

Tôi đã phỏng vấn rất nhiều người, từ sinh viên sắp ra trường đến những người lao động và nhận thấy một sự thật khá buồn. Hầu hết , 90% những người tôi phỏng vấn hầu như không ai có bất cứ một kế hoạch cho điểm dừng tài chính nào trong 10 năm tới, 5 năm tới, thậm chí là 1 năm tới. Những câu trả lời đại loại như: “Sau khi ra trường sẽ tìm một việc ở bên này, nếu không tìm được thì về Việt Nam làm.“ Hay “Anh cố làm thêm vài ba năm nữa rồi mới về.” Tôi không nói điều này là sai, nhưng thực sự nếu chỉ có thể nghĩ được như vậy thì chúng ta đang đi vòng vòng trên một chiếc xe cút kít tài chính mà sẽ không bao giờ có lối ra. Liệu những câu trả lời này có thể tạo động lực cho chúng ta nghỉ hưu trong sự thoải mái được không?

Ai trong chúng ta cũng có một giấc mơ là được nghỉ hưu trong sự thoải mái, sung túc. Nhưng giấc mơ đó vẫn sẽ mãi chỉ là một giấc mơ nếu chúng ta chỉ biết sáng đi làm, tối về ăn cơm và nhìn giấc mơ đó. Một kế hoạch về tài chính rõ ràng cùng một mục tiêu cụ thể chính là cầu nối cho giấc mơ của chúng ta biến thành hiện thực. Trước tiên, hãy làm sao cho kế hoạch ngắn hạn của chúng ta trở thành sự thực, thì giấc mơ của chúng ta sẽ trở thành sự thực.

Nhìn lại những công cuộc mà Thượng Đế đã làm, chúng ta sẽ dễ dàng nhận thấy rằng Ngài luôn có kế hoạch cho bất cứ việc gì Ngài thực hiện. Dù việc đó to lớn như cứu chuộc loài người: Từ thuở sơ khai, Ngài đã lên kế hoạch cho Người “sẽ giẫm đạp đầu mày” (sáng thế ký 3-15), cũng như mục tiêu đạt tới là sự chết trên cây thập tự giá của Chúa Jesus qua hình ảnh con chiên bị giết trong vườn địa đàng để làm áo cho vợ chồng Adam. (sáng thế kỷ 3-21) Hay những việc nhỏ nhặt nhất như chuẩn bị sẵn lừa con trong làng để Ngài cưỡi vào thành Jerusalem. ( Lu-ca 19). Vậy Ngài là Chúa, là nguồn Trí Tuệ vô hạn mà Ngài còn lên kế hoạch sẵn sàng cho công việc của Ngài thì đối với chúng ta, một sinh vật hữu hạn lại có thể không cần đến một kế hoạch cho tài chính của mình sao?

Khi có một kế hoạch và một mục tiêu cụ thể, chúng ta sẽ dễ dàng tìm ra được động lực và mục tiêu trong công việc, cuộc sống của chúng ta. Một người lao động từng hỏi tôi: “Anh cảm thấy chán làm việc ở đây quá, lương thì ít mà việc thì chán. Theo em thì anh có nên chuyển xưởng , tìm một việc lương cao hơn hay cứ ở lại?” Tôi hỏi lại anh: “Vậy anh đặt mục tiêu trong năm nay sẽ kiếm được bao nhiêu tiền?” “Anh không biết! Anh cứ làm thôi! Miễn kiếm được nhiều tiền là được.” Anh trả lời tôi.

Các bạn thấy đấy! Khi không có mục tiêu tài chính nhất định, chúng ta sẽ không có định hướng trong cuộc sống, dẫn đến sẽ không biết đi đâu, về đâu. Ngược lại, nếu anh ta có một kế hoạch tài chính cụ thể như trong năm nay sẽ kiếm được bao nhiêu tiền, sau đó anh chia cho 12 (12 tháng trong năm) và biết được tối thiểu 1 tháng lương của anh sẽ phải đạt là bao nhiêu thì anh đã biết rõ được câu trả lời chính xác và tốt nhất cho bản thân hơn bất cứ ai.

Có một kế hoạch không phải chỉ đơn giản để có những quyết định đúng đắn mà còn là có thêm động lực để đạt được ké hoạch đó. Vào năm 2011, tôi có cơ hội được tham gia một khóa học đào tạo bán hàng kinh doanh đa cấp của Nuskin tại Kangnam. Người mời tôi đến cũng là bạn của tôi, anh Kim xin được giấu tên) chia sẻ. Càng đến cuối tháng, anh càng vất vả hơn. Đặc biệt là những tháng mà sắp kết thúc trong khi anh vẫn chưa đạt được chỉ tiêu doanh số bán hàng mà anh đã đặt ra thì càng “đuối“ hơn. Nhưng , thật lạ, càng “đuối“ bao nhiêu thì ta lại càng hăng hơn, cảm thấy kích thích hơn bấy nhiêu khi nhìn vào mục tiêu vẫn chưa đạt được của mình. Không có gì là lạ, khi mà giờ đây thu nhập thụ động hàng tháng của anh lên đến hơn 5.000.000 won/tháng và luôn đứng đầu một trong những nhân viên bán hàng giỏi nhất chi nhánh Kangnam.

Nhiều người không xác định, nói chính xác hơn là không có được mục tiêu tài chính của mình. Bởi trong thâm tâm, họ luôn nghĩ về những thứ như “một ngày nào đó” “có thể” “trong tương lai”. Nhưng chúng ta phải luôn nhớ rằng: Tương lai của chúng ta được tạo ra bằng những việc chúng ta làm ngày hôm nay chứ không phải ngày mai. Khi đứng trước gương, tôi luôn tự hỏi bản thân mình: “Liệu những điều tôi đang làm ngày hôm nay có đem đến cho tôi một mục tiêu tài chính như vậy khi nghỉ hưu không?”

Còn bạn thì sao? Bạn đã chuẩn bị công việc ngoài chưa? Hay vẫn đang bỏ thời gian xây nhà?

Kinh thánh – Những nguyên tắc làm giàu và thành công (chương 2 – phần 1)

Chương 2: Niềm tin – nấc thang thứ 2 trên con đường dẫn đến sự giàu có (phần 1)

Để có thể đạt được sự giàu có và thành công trong cuộc sống này, chúng ta đã biết được rằng phải có một kế hoạch cụ thể như Salomon đã dạy chúng ta trong chương 1. Nhưng chỉ có kế hoạch thôi thì chưa đủ. Bước tiếp theo mà bạn phải chuẩn bị nếu như muốn được nghỉ hưu trong sự giàu có đó là phải có niềm tin. Đó là niềm tin vào mục đích, niềm tin vào Thượng Đế, và cuối cùng là niềm tin vào trí tuệ. Khi đã xác định được một niềm tin chắc chắn, chúng ta sẽ không còn sợ đi sai lệch đường nữa. Cái gì cũng có cái giá của nó. Và cả sự giàu có cũng vậy! Nó cũng có cái giá riêng của nó. Nhiều người đã trả giá bằng sức khỏe, bằng tình cảm gia đình, tình cảm anh em, bằng thời gian… Nhưng, tin tôi đi, tôi đảm bảo với bạn rằng: Cái giá phải trả cho việc làm giàu qua kinh thánh thì thấp hơn nhiều.

Niềm tin về mục đích

Tại sao chúng ta cần phải giàu có?

Trước hết, để có một niềm tin đúng đắn, không sai lệch, chúng ta cần phải có một mục đích rõ ràng và chính xác: Bạn kiếm tiền vì điều gì? Trong nhiều năm, tôi đã tự hỏi bản thân mình và hàng trăm người khác nhau cùng một câu hỏi này. Những câu trả lời mà tôi nhận được thật thú vị:

• “ Hỏi ngớ ngẩn thế, không kiếm tiền thì cạp đất mà ăn à?“
• “ Hỏi tào lao, bộ em nghĩ tiền từ trên trời rơi xuống chắc. Kiếm tiền thì mới mua được hàng hiệu, có thêm bạn, mới có tiền lo cho bạn gái. Nói thật với em, chứ thời buổi này không có tiền đãi bạn gái đi chơi thì… chả có tình yêu nào theo đâu.”

Những người lớn tuổi hơn thì kiếm tiền vì những mục đích “cao cả” hơn:

• “ Sau này lớn rồi cháu sẽ hiểu. Cái xã hội này không công bằng đâu. Một người tốt có tiền lúc nào cũng được mọi người nể trọng hơn một người tốt mà không có tiền. Dủ ở đâu cũng thế thôi.”
• “ Bác phải lo cho con bác, cho vợ bác, cho gia đình bác cái ăn, cái mặc để không thua kém bạn bè. Kiếm tiền để sống, Đức à!

Tin hay không tùy các bạn. Nhưng đối với tôi, những câu trả lời này khá, nếu không muốn nói là quá, tệ hại. Thượng Đế ban cho mỗi một con người trung bình có 60 năm tuổi thọ để sống. 20 năm đầu chúng ta được bố mẹ nuôi dưỡng, vậy lẽ nào chúng ta phải làm việc suốt 40 năm còn lại vì miếng ăn cái mặc và vì địa vị thôi sao? Chúng ta sống trong cuộc sống này chỉ có việc sáng dậy đi làm, tối về nghỉ để trả những hóa đơn, chi phí hàng tháng thôi ư? Nhiều người trong chúng ta phải làm đến khi đã về hưu, không còn sức để làm nhưng vẫn phải tiếp tục làm ư? Lần theo giữa hàng ngàn câu kinh thánh, cuối cùng tôi cũng tìm ra được mục đích tìm kiếm đồng tiền mà Thượng Đế muốn bày tỏ cho con người:

“Không có đầy tớ nào làm tôi hai chủ được; vì sẽ ghét chủ nầy mà yêu chủ kia, hay là hiệp với chủ này mà khinh dễ chủ kia. Các ngươi không có thể đã làm tôi Đức Chúa Trời, lại làm tôi Ma-môn nữa.” Lu-ca 16 – 13 )

Mục đích của việc đi làm, kiếm tiền sẽ trở nên rõ ràng và đơn giản nếu chúng ta hiểu được câu kinh thánh này. Trong thế kỷ thứ nhất, thời của Chúa Jesus, có 3 loại mối quan hệ cơ bản nhất trong xã hội do thái lúc bấy giờ: Chủ – tớ – khách. (bạn) Do đó, nếu như chúng ta đã nhận Thượng Đế là chủ cuộc sống của chúng ta thì tiền bạc chỉ còn có thể là tớ hoặc bạn. Cuộc sống của bạn sẽ chỉ dừng lại ở mức trung bình hay khá giả khi bạn xem đồng tiền là bạn của bạn. Nhưng, để trở nên giàu có thì đồng tiền kia sẽ phải làm tôi tớ cho bạn. Nói cách khác, bạn phải là chủ của đồng tiền thì khi ấy bạn mới có được sự giàu có và tự do về tài chính. Và đây mới chính là mục đích kiếm tiền thực sự mà chúng ta nên có: Kiếm tiền để làm chủ đồng tiền.

“Làm chủ đồng tiền“. Một thuật ngữ thật hay phải không? Vậy câu hỏi của chúng ta ở đây là làm chủ tiền bạc có nghĩa là gì? Đến khi nào thì chúng ta được xem là chủ của đồng tiền? Làm sao để có thể làm chủ được tiền bạc? Ở đây, tôi sẽ phân tích và trả lời 2 câu hỏi đầu tiên là “là gì“ với “đến khi nào“. Còn câu hỏi thứ 3 “làm sao“ thì tôi sẽ nói trong chương 4.

Trừ khi bạn là một quý cô, hay một công tử sinh ra trong một gia đình giàu có, không thì chắc chắn ít nhất một vài lần trong đời bạn đạ phải chịu sự căng thẳng vì vấn đề tài chính. Nếu bạn là sinh viên thì chắc có lẽ đã không phải 1 -2 lần phải ăn mì tôm trừ cơm đúng không? Hay ít nhất là cũng có vài lần phải đi bộ về nhà vì không còn tiền đi xe bus? Thậm chí, nợ tiền điện thoại, tiền nhà… đến 2 -3 tháng? Nếu bạn là người lao động thì không phải bạn vì nợ nần, vì muốn gia đình được thoát nghèo mà sang Hàn sao? Nếu bạn là một người bố, chắc không ít lần bạn cảm thấy bất lực khi cảm thấy tiền lương của mình thật ít ỏi để có thể mua cho con mình một món đồ chơi; hay chỉ đơn giản là cũng không đủ tiền để có thể dẫn vợ con đi chơi xa trong những ngày nghỉ như bao gia đình khác? Thậm chí, cũng vì những đồng lương ít ỏi đấy mà đã không biết bao nhiêu lần vợ chồng bạn đã căng thẳng, cãi cọ nhau.

Làm chủ đồng tiền tức là làm chủ được hoàn cảnh sống của bản thân ta, của cuộc sống ta, một cuộc sống tự do và ít căng thẳng về tài chính. Bạn luôn cảm thấy có thể chi tiêu được cho những món ăn bạn ưa thích mà không phải lăn tăn về giá cả. Bạn luôn cảm thấy thoải mái khi con bạn muốn xin tiền học thêm một lớp gì đó, hay thỉnh thoảng có thể dẫn cả nhà đi du lịch xa mà không phải lo lắng gì về tiền bạc cả. Đó chính là cuộc sống khi bạn làm chủ đồng tiền. Một cuộc sống mà khi bạn chi ra những chi phí cẩn thiết cho bản thân và gia đình mà không phải lo lắng. Một cuộc sống mà có thể làm những điều mình thích mà không cần bận tâm đến tiền bạc, nhiều người theo tôi biết thì rất giàu có. Số tiền tiết kiệm trong tài khoản có thể lên tới cả triệu đô là nhưng lại keo kiệt và bủn xỉn. Họ keo kiệt, bủn xỉn với bạn bè, người thận , thậm chí cả con cái và bản thân họ nữa. Đối với tôi, đó không phải là những người làm chủ đồng tiền thật sự. Họ đơn giản chỉ là loại “ nhà giàu đáng khinh “ mà Chúa Jesus đã nhắc trong dụ ngôn con lạc đà xuyên qua lỗ kim.

Salomon đã viết:

“Ai quá yêu quý tiền bạc thì không bao giờ có đủ tiền bạc; ai quá yêu quý sự giàu có thì không bao giờ hài lòng với thu nhập của mình.” (Sách giảng Viên: Trang 5 – 10 )

Salomon dạy chúng ta thiết lập mục tiêu cuộc sống, chăm sóc gia đình và tương lai của chúng ta, chứ không cho phép tiền bạc mua chuộc chúng ta. Nói cách khác, tiền bạc không phải là nguồn gốc của mọi điều ác, nhưng tình yêu dành cho tiền bạc có thể gây ra những vấn đề nghiệm trọng.
Để đạt được sự tự do về tài chính, hay làm chủ được đồng tiền, thì ít nhất thu nhập thụ động của bạn hàng tháng phải lớn hơn chí phí sinh hoạt.

Điều đó cho ta thấy, trong 1 tháng bạn không cần phải làm gì mà vẫn có đủ thu nhập trang trải cho những chi phí sinh hoạt trong tháng đó. Khi và chỉ khi đạt được mức độ này, bạn mới có thể xem là ông chủ của đồng tiền. Tôi sẽ nói rõ hơn vể các loại thu nhập và cách thức để tạo được thu nhập bị động trong những chương kế tiếp.

Hoàng Xuân Đức