Ngày Valentine (Valentine’s Day, Saint Valentine’s Day, còn gọi là ngày lễ tình yêu hay ngày lễ tình nhân)[1][2][3] Nó được đặt tên theo thánh Valentine,[1][3] – một trong số những vị thánh tử vì đạo Kitô giáo đầu tiên – và cũng là ngày mà cả thế giới tôn vinh tình yêu đôi lứa, tình cảm giữa các đôi tình nhân, và bạn bè khác phái, họ bày tỏ tình yêu của mình bằng cách gửi cho nhau thiệp Valentine, hoa hồng, sô-cô-la và một số loại quà tặng đặc biệt khác có nhiều ý nghĩa.
Trước đây ngày Valentine (hiện nay là ngày 14 tháng 2 hàng năm) là ngày lễ chỉ ở Bắc Mỹ và Châu Âu, nhưng ngày nay nó được phổ biến ở hầu hết các quốc gia.
Theo văn hóa phương Đông (Trung Quốc, Nhật Bản và các nước lân cận) là ngày lễ tình yêu được tổ chức vào ngày Thất tịch (7 tháng 7 Âm lịch).
Đã có nhiều vị thánh tử vì đạo của Kitô giáo tên là Valentine.[4] Valentines có vinh dự vào ngày 14 Tháng hai là Valentine thành Roma (Valentinus presb. M. Romae) và Valentine của Terni (Valentinus ep. Interamnensis m. Romae).[5] Valentine của Rome[6] là một linh mục ở Rome, người đã chịu tử đạo khoảng năm 269 và được chôn cất trên con đường Via Flaminia. Di hài của ông hiện nay đặt tại nhà thờ của thánh Praxed tại Rome,[7] và nhà thờ Whitefriar dòng Cát Minh, ở Dublin, Ireland.
Valentine thành Terni [8] đã trở thành giám mục của Interamna (hiện nay là Terni) khoảng năm 197 và được cho là đã tử vì đạo trong cuộc đàn áp dưới thời hoàng đế Aurelianus. Ông cũng được chôn cất trên đường Via Flaminia, nhưng ở một vị trí khác so với Valentine của Rome. Di hài của ông hiện nay đặt tại Vương Cung Thánh Đường Thánh Valentine ở Terni (Basilica di San Valentino)[9]
Bách khoa toàn thư Công giáo cũng nói về một vị thánh thứ ba có tên là Valentine đã được đề cập trong danh sách những người tử vì đạo trong ngày 14 tháng hai. Ông đã chịu tử đạo ở châu Phi với một số đồng đạo, nhưng không có gì hơn là được biết về ông.[10]
Không có yếu tố lãng mạn nào có mặt trong tiểu sử của các vị thánh tử đạo này vào đầu thời trung cổ. Vào thời điểm một vị thánh Valentine liên quan đến chuyện tình lãng mạn vào thế kỷ 14, thì sự phân biệt giữa Valentine thành Rome và Valentine thành Terni đã hoàn toàn bị mất.[11]
Vào năm 1969, trong việc sửa đổi Lịch các thánh, ngày lễ Thánh Valentine vào ngày 14 tháng 2 đã được đưa ra khỏi Lịch chung và được đưa vào hạng đặc biệt (lịch địa phương hoặc thậm chí quốc gia).
Có rất nhiều thông tin về nguồn gốc của ngày lễ này, giả thuyết mà nhiều người chấp nhận nhất là:
Valentine là một linh mục dưới thời Hoàng đế La Mã Claudius II. Lúc bấy giờ là thế kỷ thứ 3, Đế quốc La Mã phải tham gia nhiều cuộc chiến tranh đẫm máu và không được dân ủng hộ.[cần dẫn nguồn] Do gặp phải khó khăn khi kêu gọi các chàng trai trẻ gia nhập vào quân đội, Claudius II cho rằng nguyên nhân chính là đàn ông La Mã không muốn rời xa gia đình hay người yêu của họ và hôn nhân chỉ làm người đàn ông yếu mềm; do đó, Claudius II ra lệnh cấm tổ chức các đám cưới hoặc lễ đính hôn để tập trung cho các cuộc chiến.
Linh mục Valentine ở thành La Mã, cùng Thánh Marius đã chống lại sắc lệnh của vị hoàng đế hùng mạnh và tiếp tục cử hành lễ cưới cho các đôi vợ chồng trẻ trong bí mật. Khi bị phát hiện, linh mục Valentine đã bị bắt và kết án tử hình bằng hình thức kéo lê và bị ném đá cho đến chết. Buổi chiều trước khi ra pháp trường, ông gửi tấm “thiệp Valentine” đầu tiên cho cô con gái của viên cai tù Asterius, người thiếu nữ mù lòa bẩm sinh đã được ông chữa lành bằng phép lạ trước đó, và ký tên “dal vostro Valentino” – from your Valentine (“Từ Valentine của em”). Cho đến nay, các cặp tình nhân vẫn có truyền thống ký tên bằng cụm từ “From your Valentine” của ngày xưa thay vì tên mình trong các tấm thiệp Valentine. Dần dần, ngày 14 tháng 2 hàng năm đã trở thành ngày trao đổi các bức thông điệp của tình yêu và Thánh Valentine đã trở thành vị Thánh bổn mạng của những lứa đôi. Người ta kỷ niệm ngày này bằng cách gửi cho nhau những bài thơ và tặng cho nhau những món quà truyền thống là hoa hồng và sô cô la.
Trong thần thoại Hy Lạp, Eros (thường được mô tả như một cậu bé có cánh hoặc một người đàn ông trưởng thành đẹp trai cưỡi một con cá heo hoặc một con sư tử) đã đâm ra yêu Psyche trên núi Helion, nơi một ngôi đền sau đó được xây dựng để tôn vinh họ.
Theo hiệp hội U.S. Greeting Card Association Mỹ, mỗi năm có hơn 1 tỷ thiệp Valentine được trao tay trong ngày lễ này trên thế giới, chỉ xếp hạng sau ngày Lễ Giáng Sinh. Tổ chức này ước lượng khoảng 85% khách hàng mua thiệp Valentine là phụ nữ.
Tại các trường tiểu học tại Bắc Mỹ, các giáo viên thường cho các em học sinh tự làm thủ công thiệp Valentine cho bạn bè trong lớp, các tấm thiệp đơn sơ do các em tự cắt vẽ và tô màu này phản ảnh những điều mà các em cảm kích về mỗi người bạn khác phái của mình trong lớp học.
Người Anh và Pháp đã tổ chức lễ này từ thời Trung cổ, nhưng đến thế kỷ 17, tập tục tặng thiệp làm bằng tay cho người yêu mới phổ biến. Hình ảnh thường thấy là hình trái tim, hoa hồng, mũi tên và vị thần tình yêu Cupid.
Tại Nhật Bản, nhiều nữ nhân viên có bổn phận phải tặng chocolate, bánh kẹo, hoa quả cho các nam đồng nghiệp. Tục lệ này mang tên giri-choko (義理チョコ); giri có nghĩa là “bổn phận”, choko là chocolate. Đúng một tháng sau đó, trong ngày 14 tháng 3, tức ngày White Day, phía nam có bổn phận phải tặng quà lại cho các nữ đồng nghiệp đã chiếu cố đến mình trong ngày Valentine, những món quà này thông thường phải mang màu trắng.
Tại Iran, Ả Rập Saudi, Malaysia và vài quốc gia theo Hồi giáo, cấm tổ chức các hoạt động kỷ niệm, mừng và bán những món quà ngày lễ tình nhân, kể cả hoa hồng đỏ vì họ cho rằng ngày Valentine là khuyến khích các quan hệ ngoài hôn nhân, nên bị cấm “nhằm ngăn chặn sự lây lan của văn hóa phương Tây”.[34][35]
Tại Việt Nam, lễ tình nhân mới du nhập vào thời gian gần đây, tuy nhiên ở Việt Nam một sự sai lầm và có thể gọi là học không hết văn hóa, đó là chỉ có con trai tặng hoa và quà, thiệp và con gái chỉ nhận chứ không có sự đáp lại như văn hóa Valentine gốc như tại các nước khác như Nhật, Hàn Quốc. Ngày 14 tháng 2 của năm 2008, nhiều cặp tình nhân đã tổ chức cưới tập thể dưới nước tại Hòn Mun, Nha Trang.[36] Một hội thi hôn tập thể tại Đà Lạt cũng được tổ chức vào ngày này.[37]
Tại Brasil, ngày Dia dos Namorados (Ngày của các tình nhân) được tổ chức vào ngày 12 tháng 6.
Trong khi đó, tại Trung Quốc và vài quốc gia châu Á, ngày truyền thống tình yêu là ngày 7 tháng 7 âm lịch, còn gọi là “Thất tịch”.
CHÚ THÍCH
^ a b The History of Valentine’s Day – History.com, A&E Television Networks. Retrieved February 2, 2010, bản lưu trữ 25/2/2009.
^ History of Valentine’s Day Christianity Today International. Retrieved February 2, 2010; “Then Again Maybe Don’t Be My Valentine”, Ted Olsen, 2000-01-02
^ a b HowStuffWorks “How Valentine’s Day works” – HowStuffWorks. Retrieved February 2, 2010.
^ Henry Ansgar Kelly, in Chaucer and the Cult of Saint Valentine (Leiden: Brill) 1986, accounts for these and further local Saints Valentine (Ch. 6 “The Genoese Saint Valentine and the observances of May”) in arguing that Chaucer had an established tradition in mind, and (pp 79ff) linking the Valentine in question to Valentine, first bishop of Genoa, the only Saint Valentine honoured with a feast in springtime, the season indicated by Chaucer. Valentine of Genoa was treated by Jacobus of Verazze in his Chronicle of Genoa (Kelly p. 85).
^ Oxford Dictionary of Saints, s.v. “Valentine”: “The Acts of both are unreliable, and the Bollandists assert that these two Valentines were in fact one and the same.”
^ “Saint Valentine of Rome”., catholic-forum.com
^ “Saint Valentine’s Day: Legend of the Saint”. novareinna.com.
^ “Saint Valentine of Terni”. catholic-forum.com.
^ “Basilica of Saint Valentine in Terni”. virtualmuseum.ca.
^ “Catholic Encyclopedia: St. Valentine”. newadvent.org.
^ The present Roman Martyrology records, at February 14, “In Rome, on the Via Flaminia near the Milvian Bridge: St. Valentine, martyr.”
^ Jack B. Oruch, “St. Valentine, Chaucer, and Spring in February” Speculum 56.3 (July 1981:534–565)
^ a b Oruch, Jack B., “St. Valentine, Chaucer, and Spring in February”, Speculum, 56 (1981): 534–65. Oruch’s survey of the literature finds no association between Valentine and romance prior to Chaucer. He concludes that Chaucer is likely to be “the original mythmaker in this instance.” Colfa.utsa.edu
^ a b Meg Sullivan (1 tháng 2 năm 2001). “Henry Ansgar Kelly, Valentine’s Day”. UCLA Spotlight.
^ “Chaucer: The Parliament of Fowls”., wsu.edu
^ Kelly, Henry Ansgar, Chaucer and the Cult of Saint Valentine (Brill Academic Publishers, 1997), ISBN 90-04-07849-5. Chapter 6 The Genoese St. Valentine, p. 80–83.
^ “Take heart, Valentine’s every other week”. Independent Online. 9 tháng 2 năm 2001. Bản gốc lưu trữ ngày 5 tháng 2 năm 2009. Truy cập ngày 14 tháng 2 năm 2012. “Kelly gives the saint’s day of the Genoese Valentine as May 3 and also claims that Richard’s engagement was announced on this day.”
^ Ansgar, 1986, pp. 58–63
^ Oruch 1981:539.
^ Ansgar, 1986, Chapter 5, Grandson, Pardo and Gower, pp. 64–76
^ Ummah.net
^ Vivian Krug Hotchkiss, Emotions Greeting Cards, VH Productions, mailbag@emotionscards.com (14 tháng 2 năm 1910). “Emotionscards.com”. Emotionscards.com. Truy cập ngày 6 tháng 8 năm 2011.
^ Schmidt 1993:209–245.
^ Quoted in Schmidt 1993:209.
^ a b c “Americans Valentine’s Day”. U.S. Greeting Card Association. 2010. Truy cập ngày 16 tháng 2 năm 2010.[liên kết hỏng]
^ a b Eve Devereux (2006). Love & Romance Facts, Figures & Fun . AAPPL. tr. 28. ISBN 1904332331
^ Hobbies, Volume 52, Issues 7–12 p.18. Lightner Pub. Co., 1947
^ a b Vivian Krug Hotchkiss, Emotions Greeting Cards, VH Productions, mailbag@emotionscards.com. “Esther Howland”. Emotionscards.com. Truy cập ngày 6 tháng 8 năm 2011.
^ Dean, Dorothy (1990) On the Collectible Trail p.90. Discovery Publications, 1990
^ Gaskell, Elizabeth Cranford and Selected Short Stories p.258. Wordsworth Editions, 2006
^ Leigh Eric Schmidt, “The Fashioning of a Modern Holiday: St. Valentine’s Day, 1840–1870” Winterthur Portfolio 28.4 (Winter 1993), pp. 209–245.
^ Leigh Eric Schmidt, “The Commercialization of the calendar: American holidays and the culture of consumption, 1870–1930” Journal of American History 78.3 (December 1991) pp 890–98.
^ “Valentine Trong Di Sản Chiến Tranh”. Truy cập ngày 26 tháng 8 năm 2011.
^ Cấm bán hoa hồng ngày Valentine
^ Những quốc gia ‘hắt hủi’ lễ tình nhân Valentine
^ Đám cưới tập thể dưới nước trong lễ Valentine
^ 500 đôi tình nhân sẽ hôn tập thể tại Đà Lạt



Pingback: Lịch sử ngày Valentine | Việt Anh
Bài rất hay.
ThíchThích