Hàng chục xe máy vượt đường ray: Khi sự ích kỷ vượt trên cả mạng người

  
Dù nhân viên đường sắt đã kéo barie, hàng chục người đi xe máy vẫn bất chấp tăng tốc băng qua đường sắt ngay trước mũi tàu hỏa khiến tàu hỏa phải dừng khẩn cấp để tránh gây nên một thảm họa ngành đường sắt.

Liều lĩnh, hàng chục xe máy vượt đường sắt, mắc kẹt trên đường ray

Vụ việc đe dọa an toàn đường sắt trên xảy ra vào khoảng 7h17 phút sáng ngày 13/4, tại đoạn đường sắt Bắc – Nam giao nhau với quốc lộ 21B thuộc địa phận quận Hà Đông, TP Hà Nội, đối với tàu hỏa mang số hiệu A4836.

Theo báo Người Lao Động, chiều ngày 13/4, một lãnh đạo Công ty quản lý đường sắt Hà Thái (phụ trách ga Hà Đông) xác nhận nhiều người điều khiển xe máy đã cố tình lao qua đường ray ngay tại thời điểm đoàn tàu hỏa đang tới gần và nhân viên gác chắn đường sắt giao nhau với quốc lộ 21B đã kéo barie. Những người đi xe máy này bị mắc kẹt trên đường ray. Khi tàu cách nút giao 100 m, nhân viên gác chắn buộc phải phát thông báo dừng tàu khẩn cấp.

Trên tờ Người Đưa Tin, chị Phạm Thị Nga – nhân viên rào chắn thuộc kíp trực tại điểm xảy ra sự việc cho hay: “Chúng tôi đã thực hiện cảnh báo, kéo rào chắn theo đúng quy trình để ngăn các phương tiện nhưng họ vẫn bất chấp”.
  Nhiều người dù chở trẻ em vẫn bất chấp để vượt tàu. (Ảnh: Facebook)

Thế nhưng điều đáng lưu tâm rằng đây không phải là việc hy hữu. Theo truyền thông trong nước, các nhân viên tại điểm giao cắt nói trên nhiều lần bị chửi thề, bị đuổi đánh vì không mở rào chắn. Có người tự ý xuống xe mở rào để băng qua. Việc người tham gia giao thông “vượt rào” vẫn diễn ra thường ngày. Nhân viên lái tàu lường trước được sự việc bất chấp “vượt rào” còn người dân thì biết có nhân viên trực gác nên vẫn cố tình vượt dù có cảnh báo.

Khi sự ích kỷ vượt trên cả mạng người

Ngày 13/4, đoàn tàu đã dừng kịp lúc khi cách điểm ùn ứ vỏn vẹn vài mét. Một thảm họa ngay trước mắt đã được tránh cho hàng chục người. Thế nhưng mọi việc vẫn không hề thay đổi khi chỉ ngay ngày hôm sau, hàng chục lượt người vẫn cố tình vượt qua rào chắn khi tàu chỉ còn cách vài chục mét tại điểm giao cắt nói trên. Nhiều người lách qua điểm mù của barem hoặc tự ý đẩy barie để vượt qua đường tàu. Thậm chí một chiếc taxi đã mắc kẹt trong vùng cảnh báo nguy hiểm sau khi cố vượt đường ray.

“Hôm xảy ra sự việc (13/4), có rất nhiều người đèo con cái đi học trên xe máy nhưng họ vẫn bất chấp coi thường tính mạng, coi thường cảnh báo”, chị Nga nói trên báo Người Đưa Tin.

  
Ô tô, xe máy đều ung dung vượt rào chắn ngay ngày hôm sau, 14/4, dù tàu đã gần tới nơi. (Ảnh: danviet.vn)
Llewellyn King – một nhà báo Mỹ từng nhiều lần đến Việt Nam đã viết trên Huffington Post về giao thông ở Việt Nam: “Nguyên tắc duy nhất tồn tại trên đường là đi bên phải, còn lại là ngẫu hứng. Và đó là cách hàng triệu người di chuyển mỗi ngày”. Hãng CBS của Mỹ có thể ví giao thông Việt Nam với “địa ngục” khi mọi người đều phải ra đường, nhưng chẳng ai dám chắc mình bình yên để về nhà.
Nhiều lý do về tình trạng ùn tắc giao thông đã được chỉ ra, như phân bố phát triển vùng đô thị bất hợp lý (tập trung vào các thành phố lớn khiến nhân lực dồn về), thất bại trong việc kiểm soát và phân làn phương tiện giao thông, đình trệ trong việc chuyển từ xe cá nhân sang phương tiện công cộng, thi công công trình giao thông đô thị chậm chạp,…
Thế nhưng, cách ứng xử bon chen, sợ thua thiệt, sợ người khác lấy mất phần dường như mới là nguyên nhân tạo ra mẫu số chung cho cách hành xử của người tham gia giao thông.
“Người không vì mình, trời tru đất diệt” – câu nói sai lầm này đã trở thành phương châm sống của khá nhiều người. Không hiếm để bắt gặp cảnh chen lấn, xô đẩy bất chấp an nguy của chính mình và của người khác ở bất kỳ đâu. 

Trên xe buýt, trước ô cửa mua vé tàu, tại quầy buffet… người ta xa lạ với văn hóa xếp hàng. Tại sân vận động, điểm du lịch giảm giá, miễn phí hay thậm chí trong đền chùa, hay lễ hội trang nghiêm cũng không hiếm chuyện chen lấn đến ngất xỉu hay tranh giành dẫn đến xô sát, gây thương tích.

  

Biển người’ chen lấn tại lễ hội Đền Hùng, ngày 16/4/2016. Nhiều trẻ nhỏ sợ hãi bật khóc, được công kênh lên cao để đưa ra khỏi vùng nguy hiểm. (Ảnh: laodong.com.vn)

  
Cảnh tượng hỗn loạn đua nhau vượt rào sắt tại công viên nước Hồ Tây trong ngày mở cửa miễn phí, tháng 4/2015. (Ảnh: afamily.vn)

Ai cũng từng biết đến câu chuyện Hai con dê qua cầu. Chỉ vì không con nào nhường con nào mà dẫn đến ẩu đả, khiến cả hai cùng rơi xuống sông. Trong khi người lớn vẫn dạy con trẻ về cách nhường nhịn, kiềm chế, thì từng người từng người lại quên ngay bài học vỡ lòng mà rất có thể tới một lúc con trẻ sẽ thắc mắc, sẽ băn khoăn và rất nhanh, chúng cũng học theo cách mà người lớn bon chen, giành giật lẫn nhau.

Trong sự việc ngày 13/4, nếu như đó không phải tàu chở hàng mà là tàu chở khách và nhân viên gác rào chắn không tỉnh táo để phát tín hiệu dừng khẩn cấp thì thảm kịch xảy ra không chỉ là đối với mấy chục người đòi vượt ngay trước đầu tàu hỏa, mà là với hàng trăm người nếu xảy ra sự cố lật tàu, đối với nhân viên lái tàu, nhân viên gác chắn tàu, người trực chuyến. Do đó, việc ích kỷ tới mức thờ ơ ngay đối với mạng sống của mình và những người liên quan không chỉ về hành vi không tuân thủ Luật giao thông mà còn là vấn đề đạo đức xã hội: biết suy nghĩ cho người khác.

Một bạn đọc từng chia sẻ: “Việt Nam là một xứ sở kỳ lạ, nơi mà nếu chậm chân bạn sẽ bị thua thiệt”, dù là trên đường phố, bệnh viện, trường học, nhà hàng hay công sở.

Chúng ta đã quá quen với việc các xe cố lấn sang cả làn đường ngược chiều chỉ để chen được lên trước vạch sơn khi có đèn đỏ. Chúng ta cũng đã quá quen với việc mỗi khi đèn xanh bật lên thì như là tất thảy xe đều ra sức… bấm còi. Chúng ta cũng đã quá quen với việc vạch sơn sang đường bị xe máy, xe ô tô choán hết, đẩy người đi bộ vào thói quen chỗ nào cũng sang đường được, vì chỗ nào xe cũng không dừng như nhau.

  
Cảnh tượng hỗn loạn thường thấy trên đường phố Việt Nam. (Ảnh qua plo.vn)

Thế nhưng người Việt khi ra nước ngoài, nếu để ý cũng không khó để bắt gặp hình ảnh xe ô tô chủ động dừng nhường đường cho người đi bộ, và người đi bộ thì thể hiện sự cảm kích, cảm ơn sau khi băng qua.

Ở Nhật Bản, văn hóa này đã được hướng dẫn cho mọi người từ tấm bé. Tại các nước phương Tây, cách ứng xử ấy phổ biến trong cộng đồng, dù là người già, người trung tuổi hay thanh niên.

Thủ đô Jakarta – Indonesia đứng đầu trong danh sách 10 thành phố có nạn tắc đường trầm trọng nhất thế giới, theo trang web Castrol Magnatec. Nhưng đường phố không tiếng còi xe giục giã hay cảnh lấn làn đòi vượt bởi các lái xe đều hiểu, cảnh sát đang phân làn và tắc đường rồi sẽ được giải quyết. Tại Indonesia, người đi bộ cũng được ưu tiên hàng đầu.

Tại Thái Lan, tiếng còi xe bị hạn chế; xe ô tô thấy người đi bộ băng qua đường sẽ tự động chạy chậm lại và nhường đường. Xứ chùa vàng cũng nổi tiếng với nạn kẹt xe, nhưng mọi người đều kiên nhẫn không vượt lên vỉa hè, dù vỉa hè rất rộng, rất thoáng, không có bãi trông xe hoặc bị hàng quán chiếm dụng.

Tại Hàn Quốc, trường học và bệnh viện là khu vực hạn chế tốc độ và tiếng còi… Đó không chỉ là câu chuyện về luật giao thông, mà còn ở cách ứng xử biết nghĩ cho người khác.

  
Chiếc xe ô tô đi chậm lại từ xa để nhường đường cho hai phụ nữ dù không có kẻ vạch sang đường, ngày 16/4/2016 tại Norwich, Anh. (Ảnh chụp màn hình/John Thompson)

Theo đó, với sự thiếu hụt trong văn hóa công cộng của người Việt, không lạ khi một ngày sự việc hàng chục xe máy vượt rào chắn an toàn khiến tàu hỏa phải dừng khẩn cấp được đưa ra. Chỉ có điều là sự việc đã quá đỗi nghiêm trọng tới mức người ta không thể làm ngơ được nữa. Chúng cảnh báo cho sự thiếu hụt trong ý thức cộng đồng của mỗi người đã tới mức cực nguy hiểm khi chính sinh mạng của con người bị coi nhẹ.

Văn hóa hun đúc nên đạo đức. Khi văn hóa thiếu hụt thì các giá trị đạo đức cũng bị lâm nguy. Chúng đều cần được gây dựng lại từ giáo dục. Mỗi người cần ý thức được rằng việc cướp đường khi vượt đèn đỏ, vượt khi đèn vàng, vượt barie cũng tương đương với nguy cơ mất đi mạng người. Chỉ khi đó, sự tôn trọng pháp luật mới được thực thi, sự tôn trọng cộng đồng mới được thành hình để mỗi người từng bước chỉnh sửa lại hành vi.

Phan A / ĐKN