Tại sao kẻ đi bắt nạt được Sếp ưa dùng?

IMG_7874

Tất cả chúng ta đều biết họ và đều ghét họ.

Những kẻ bắt nạt nơi công sở. Những kẻ lúc nào cũng gây áp lực đối với người khác. Chúng ta tự nhủ với lòng rằng trước sau gì bọn họ cũng phải trả giá. Ấy vậy mà họ lại được thăng chức. Tại sao vậy? Tại sao những kẻ bắt nạt nơi công sở lại thăng tiến? Và có cách nào tốt hơn để đối phó với kiểu đồng nghiệp như thế này?

Một số người có ảnh hưởng trên mạng xã hội LinkedIn đã thảo luận về chủ đề này, và đây là hai trong số các ý kiến của họ:

Bà Vanessa Edmonds, chủ tịch Công ty RIM Solutions:
Người làm vườn thì hay trồng những loại cây nào chịu được lụt, hạn hán hay những điều kiện thời tiết khắc nghiệt khác. Bằng cách đó họ có thể có mùa màng ổn định ngay cả khi các cây trồng khác không trụ được, bà Edmonds viết. Vấn đề là khi những cái cây cứng cáp này nhân rộng, chúng sẽ chặn ánh sáng Mặt Trời và do đó những nụ hoa mong manh như hoa violet sẽ bị đè chết.

“Giống như những cây cứng cáp đó, những kẻ bắt nạt có thể giành được cảm tình của Sếp trong khi những người làm việc tích cực, vững vàng phải trả giá,” Edmonds viết và dẫn một nghiên cứu trên Tạp chí Tâm lý Quản lý. Theo tạp chí này thì những kẻ bắt nạt nơi công sở thường được cấp trên đánh giá tích cực và có mức độ thành công cao trong sự nghiệp. Các nhà nghiên cứu kết luận rằng nhờ vào năng lực xã hội và sự nhạy bén về chính trị nơi công sở mà họ có thể bắt nạt kẻ khác trong khi vẫn giành được cảm tình của cấp trên.

Không phải là các vị Sếp thật lòng muốn cất nhắc những người mà họ cho là kẻ bắt nạt mà là họ không biết. “Nếu bạn là một người Sếp và muốn thật sự hiểu được tại sao bạn ưa thích những kẻ bắt nạt, có bốn điều bạn nên tự hỏi– nếu câu trả lời là có thì bạn có lẽ là người tạo điều kiện cho kẻ bắt nạt,” bà Edmonds viết. Trong số những điều này là:
“Bạn ghét những ai hay than phiền. Những người than phiền nơi công sở rất phiền toái. Họ có thể yêu cầu bạn đứng ra phân xử khi có cãi vã. Họ không có khả năng hoặc không muốn tự mình giải quyết xung đột,” bà giải thích, “Ngược lại, những người bắt nạt không hề làm cho bạn bực mình với những việc như thế này. Họ đàn áp người khác mà bạn không biết được và với sự nhạy bén chính trị và xã hội họ vẫn giữ điềm tĩnh, ôn hòa và, quan trọng nhất, họ sẽ tỏ thái độ ngạc nhiên khi bạn hỏi họ về việc người khác than phiền.”

IMG_7875
“Bạn thích những người trung thành. Cũng giống như những cây cứng cáp thì những kẻ bắt nạt lại là những người bạn có thể tin cậy khi tất cả những người khác đều từ bỏ bạn. Họ rất khôn ngoan và họ biết rằng mỗi lần họ đẩy ra ngoài một ‘kẻ than phiền không có năng lực’ thì họ lại càng mở rộng ra cho mình vị trí là người mà bạn không thể thiếu được… và họ đúng!,” Edmond viết, “Họ lúc nào cũng đứng thẳng bên cạnh bạn mà không đòi hỏi lại gì nhiều. Chính vì vậy mà bạn rất sẵn lòng thăng chức hay tăng lương cho họ. Có lẽ bạn đã từng nghe họ ăn nói không đúng mực với đồng nghiệp một đôi lần gì đó nhưng bạn tự nhủ rằng họ đang làm thế vì lợi ích của công ty hay đó chỉ là một việc riêng rẽ.”
Ngay cả khi một người Sếp biết rằng mình đang ưu ái cho những kẻ bắt nạt cũng không bất ngờ sa thải hay xử lý họ.

“Cũng giống như người làm vườn chọn những cây cứng cáp để đảm bảo mùa vụ trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt, các ông chủ thường phải nhìn toàn diện để đi đến quyết định giữ lại những người bắt nạt thay vì nạn nhân của họ,” Edmonds giải thích, “Suy cho cùng, kẻ bắt nạt có lẽ đã chứng tỏ họ ở vị trí tốt nhất để đảm bảo cho công ty trụ vững ít nhất là trong ngắn hạn.”

Về dài hạn thì đây có thể là một vấn đề hoàn toàn khác. “Những kẻ bắt nạt quan tâm nhất là sự thăng tiến của họ chứ không phải bạn với tư cách là Sếp của họ,” bà Edmonds viết, “Nếu họ có cơ hội vượt lên cao hơn bạn thì họ sẽ giành lấy, và khi đó bạn sẽ không may trở thành đối tượng bị họ bắt nạt. Bạn cũng không thể làm gì nhiều để ngăn chặn họ vì chính bạn là người đã ủng hộ họ từ bấy lâu nay.”

IMG_7876

Bà Sonia McDonald, giám đốc điều hành và nhà sáng lập của LeadershipHQ

“Sẽ vẫn có loại người trong môi trường làm việc mà không có cách đào tạo hay cảm thông nào có thể chuyển hóa được. Những người mà chỉ biết yêu bản thân mình và gây cản trở công việc, gây lo lắng, tạo áp lực và thậm chí còn gạo ra một môi trường làm việc thù địch dù cho người khác có làm như thế nào để xoa dịu họ,” bà McDonald viết, “Nếu bạn có đồng nghiệp nào giống như lời mô tả đó ở công ty của bạn thì cũng đừng hoảng sợ. Có những bước mà bạn có thể theo để đảm bảo mối quan hệ công việc suôn sẻ mặc dù không được lý tưởng.”

Bà McDonald đề xuất các bước này như sau:
“Hãy luôn tự tin: một chiến lược mà những kẻ bắt nạt nơi công sở thường hay dùng để để cao bản thân họ là làm cho người khác cảm thấy không tự tin về công việc của mình. Bạn là chuyên gia trong lĩnh vực công việc của bạn và bạn nhận ra rằng công việc của bạn có giá trị và thực chất. Do đó khi kẻ bắt nạt tìm cách dìm thành tích của bạn xuống thì bạn nên ý thức được rằng còn những đồng nghiệp xung quanh có thể đánh giá bạn. Hãy nói chuyện với những người bạn thấy tin tưởng nhất và hỏi ý kiến của họ,” bà viết.

“Hãy luôn mở cánh cửa giao tiếp: mặc dù nói chuyện với kẻ bắt nạt ở công ty dù bất cứ chuyện gì cũng không hề dễ chịu nhưng nếu bạn tự chặn mọi đường tiếp xúc với họ cũng không phải là cách làm hay,” McDonald viết, “Khi bạn phải làm việc với người như thế, bạn hãy nói rõ ràng và ngắn gọn về chủ đề. Cần ý thức rằng những người bắt nạt luôn muốn mình ở thế trên và họ luôn muốn đẩy câu chuyện về hướng có lợi cho họ. Họ làm điều này bằng cách thêm hoa thêm lá để đánh lạc hướng câu chuyện. Bạn đừng để mình bị kẹt vào ngõ cụt này. Cứ giữ vững lập trường của mình trong cuộc đối thoại.”

Bản tiếng Anh bài này đã được đăng trên BBC Capital.

Theo BBC